პირველი მოხსენება ბაქტერიოფაგების შესახებ ჰანკინმა გააკეთა 1890 წელს. მეცნიერებმა ინდოეთში განგის წყლების ანტიბაქტერიული პოტენციალი დააფიქსირეს. 1915 წელს ბრიტანელმა ბაქტერიოლოგმა ფრედერიკ თორტმა გამოყო ვირუსები, რომლებსაც შეუძლიათ ბაქტერიების განადგურება. 1917 წელს დერელმა აღმოაჩინა "ბაქტერიების პარაზიტი ვირუსი". მან ვირუსს ბაქტერიოფაგი, ბაქტერიების მჭამელი უწოდა (ფაგო ბერძნულად ნიშნავს ჭამას).

ამავე დროს ქართველი მიკრობიოლოგი გიორგი ელიავა აკვირდებოდა იმავე მოვლენას. მდინარე მტკვარში (კურა) რაღაც ანადგურებდა ქოლერის ბაქტერიას. 1920-1921 წლებში გიორგი ელიავა გაგზავნეს პასტერის ინსტიტუტში, სადაც შეხვდა ფელიქს დ’ჰერელს და გაეცნო მის ნამუშევრებს. მოგვიანებით ისინი ახლო მეგობრები გახდნენ.

1920 წლიდან დ’ჰერელი მჭიდროდ თანამშრომლობდა გიორგი ელიავასთან. მას მოსწონდა მეცნიერების მხარდაჭერის საბჭოთა მთავრობების ინიციატივა. დ’ჰერელი მუშაობდა ინდოეთში, სადაც აწარმოებდა ბაქტერიოფაგების პრეპარატებს და იყენებდა ამ პრეპარატებს პრევენციული ღონისძიებებისთვის, ძირითადად წყლისა და ინფიცირებული ტერიტორიების გასაწმენდად: წყაროები და ჭები. დიდი რაოდენობით პრეპარატს გზავნიდა საბჭოთა კავშირში წითელი არმიის სამკურნალოდ.

დიზინტერიის მკურნალობა საქართველოში 1930	გ.ელიავა და ფ.დ'ჰერელი თბილისში 1930 წ © გ.ელიავას სახელობის ბაქტერიოფაგების, მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ინსტიტუტი	ბაქტერიოფაგები, ისტორიული კვლევა1923-2004

ბაქტერიოფაგები პარაზიტებია ბაქტერიების ვირუსებისთვის. მათ უწოდებენ ბაქტერიების მჭამელ ვირუსებს, ბაქტერიოფაგებს. ბაქტერიოფაგები არსებობენ ბუნებრივ გარემოში და პირდაპირ კავშირშია ბაქტერიების რაოდენობასთან. ისინი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენენ ბაქტერიების ევოლუციაზე.

ბაქტერიოფაგები იყენებენ თავიანთ სპეციფიკურ მასპინძელ ბაქტერიებს დასამაგრებლად და მათი გენეტიკური მასალის (დნმ) ბაქტერიულ უჯრედში შესაყვანად. ხელსაყრელი ჰოსტინგის ზონა საშუალებას აძლევს ბაქტერიოფაგების დნმ-ს თავად გამრავლდეს. პროცესს მოჰყვება მრავალი ახალი ბაქტერიოფაგის ფორმირება, რომლებიც იწვევენ უჯრედების აფეთქებას. მასპინძლის დაკარგვის შემდეგ მილიონობით ბაქტერიოფაგები იწყებენ დევნას ახალი სპეციფიკური მასპინძელი ბაქტერიების სასიცოცხლო ციკლის დასასრულებლად.

დერელი იყო პირველი, ვინც შემოიღო ფაგების გამოყენება ინფექციური ბაქტერიული დაავადებების სამკურნალოდ თერაპიული მიზნებისთვის. ბაქტერიოფაგების პრეპარატები სამკურნალოდ გამოიყენებოდა შეერთებულ შტატებში და აღმოსავლეთ ევროპაში საბჭოთა კავშირში და განსაკუთრებით საქართველოში. პრეპარატები გამოიყენებოდა პრევენციული და სამკურნალო ღონისძიებებისთვის მედიცინაში, ვეტერინარულ პრაქტიკაში, წყლის გაწმენდასა და დეზინფექციაში.

ბაქტერიოფაგების გამოყენება პედიატრიულ მედიცინაში, 1988	ნაწლავის ბაქტერიოფაგები გამოიყენებოდა როგორც პროფილაქტიკური და სამკურნალო საშუალება, 1981	დამწვრობის დროს ბაქტერიოფაგების გამოყენება, 1981
სტაფილოფაგის გამოყენება ღია ჭრილობებზე, 1988	მრავალკომპონენტიანი პიო-ფაგები, სადაც ხშირად გამოიყენება, 1988	ბაქტერიოფაგების გამოყენება ოპერაციის დროს, 1981

პალიასტომის ტბა

ამჟამად ჩვენი ცენტრი მუშაობს პალიასტომის ტბის დაბინძურების საკითხებთან დაკავშირებულ პრობლემებზე. ჩვენი ბოლოდროინდელი წინასწარი ბეჭდვითი შეიძლება მოგაწოდოთ პირველადი ინფორმაცია საკითხზე."პალიასტომის ტბის ეკოლოგიური მართვის ახალი გამოწვევები მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს ადგილობრივ გარემოს შორს მიმავალი გლობალური შედეგებით." სტატიაში განხილულია მიგრირებადი წყლის ფრინველების მიერ გამოწვეული ბაქტერიული დაბინძურების საკითხები. პალიასტომის ტბა, რომელიც არის მნიშვნელოვანი ტურისტული ადგილი, ფრინველების გამოსაზამთრებელი და სატრანზიტო ადგილი და დაბინძურების წყარო სამრეწველო, მუნიციპალური და სასოფლო-სამეურნეო წყაროებიდან. იგი იკვლევს: პალიასტომის ტბის გარემოს ამჟამინდელ მდგომარეობას დამაბინძურებელი ქიმიკატების და ბაქტერიული პათოგენების შესაძლო გავრცელების ქიმიური და მიკრობიოლოგიური კვლევისა და მათემატიკური სიმულაციური მოდელირების მიხედვით; საკვები ნივთიერებებით მდიდარი წყლით დაბინძურება იწვევს წყალმცენარეებისა და წყლის მცენარეების დიდ აყვავებას, რაც თავის მხრივ ტოვებს მცირე ჟანგბადს თევზებსა და სხვა წყლის ცხოველებს, რაც იწვევს ევტროფიკაციას, რასაც მოჰყვება წყლის სიცოცხლის დახრჩობა. წითელი მეტი

მდინარე ფიჩორას შესართავი პალიასტომის ტბასთან 19.10.2015 © ICFER	კოლხეთის ეროვნული პარკის პერსონალი რეინჯერთა ბაზაზე 21.12.2016 © ICFER	ექიმი გრიგოლ აბრამია რეინჯერებთან ერთად, პალიასტომის ტბაში 15.05.2017 © ICFER

Other Publications of ICFER water related issues:

• “Characterization of the ecosystem of the lake Paliastomi.” Proceedings of the Georgian National Academy of Sciences, Chemistry Series, 2016, Volume 43, No. 2, p. 227-232; C. Abramia, l. Pageant, d. Eristavi.
• “Assesment of Ecological situation of the lake Plaliastomi,” The 5th International Scientific-Practical Conference on the topic -"The power of the field of geology is a precondition for the revival of the economy” Mineral Society of Georgia and Georgian Technical University May 29-1996; 30, pg. 8-11; Abramia G., Gverdtsiteli L. Eristavi D.
• Ecochemical study of the Lake Palistomi water. Georgian Chemical Journal2017, p. 218-224; Abramia G., Gverdtsiteli L. Eristavi D.
• Assessment of the water quality of Lake Paliastomi in accordance with the requirements of the EU Water Framework Directive; 85th Anniversary of Academician Givi Tsintsadze International-Scientific-Methodological Conference "Chemistry - Achievements and Prospects." Tbilisi, October 19-20, 2018, p. 217-219; Abramia G., Gverdtsiteli L. Eristavi D.
• Bacteriophages against Antibiotic Resistant Salmonella Bacteria for the Possible Prevention and Treatment of Birds and Clean Up of their Water Habitats, Journal of Veterinary Science & Technology  2016, Volume 7 • Issue 6 • 1000395

EU Energy Community – Challenges and Solutions for European Integration, 2015

http://www.eoesummit.org/blog/news/issue-13-of-the-eye-on-earth-view/

• Challenges Towards Transboundary River Basin Management in South Caucasus, 2015http://www.eoesummit.org/news/issue-11th-eye-earth-view
• Public Participation Guide book on Water Sanitation and Hygiene, 2015

http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/water/publications/PWH_public_participation/GuidePublicParticipationPWH_WEB_EN.pdf

• 'Analysis for European Neighbourhood Policy countries and the Russian Federation on Social and Economic Benefits of Enhanced Environmental Protection' EC, 2011
• "Renewable Energies in Central Asia Regional Report on Potentials and Markets" – Country Analyses- GTZ, German Federal Ministry for Econmic Cooperation and Development., 2010
• Abramia G (2009) Problems of desertification in Georgia (general review accompanied with case studies. Mat Inern Sci Conf “Critical eco regions: modern condition. Problems and Ways of their decision”. I. Javakhishvili Tbilisi State University, Tbilisi, pp 113–116
• Involvement of Fumarase C and NADH Oxidase in Metabolic Adaptation of Pseudomonas fluorescens Cells Evoked by Aluminum and Gallium Toxicity_

Journal of Applied Microbiology/AMS, 2007

• Water Sanitation Policy in EU- Manual for Georgian Technical University ( SAMGO-Nottingham University, UK, Adelphy Center Germany, Georgian Technical University, 2007

• Water Resources Management in Georgia, Eurasia NGO network, Nippon Foundation,   2005, Istanbul, Turkey

საბჭოთა პერიოდში ანტიბიოტიკების გამოგონებამდე ბაქტერიოფაგი ფართოდ გამოიყენებოდა ვეტერინარულ პრაქტიკაში, როგორც ეფექტური სამკურნალო-პროფილაქტიკური პრეპარატი. ანტიბიოტიკების გამოგონების შემდეგ ბაქტერიოფაგების მიმართ ინტერესი შემცირდა.

დღეს გაიზარდა ინტერესი ბაქტერიოფაგების მიმართ. მიზეზი ის არის, რომ გაიზარდა ბაქტერიების წინააღმდეგობა ანტიბიოტიკების მიმართ. ანტიბიოტიკების სისტემატურმა გამოყენებამ განაპირობა ახალი გაძლიერებული ბაქტერიების გამოჩენა.

2003 წელს გარემოსდაცვითი კვლევის საერთაშორისო ცენტრი თავის კლასტერ პარტნიორებთან ერთად სს Biochimfarm-თან ერთად განხორციელდა მსოფლიო ბანკის საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამის პროექტი - CGS 03-70 „ეკოლოგიურად სუფთა და ეფექტური ტექნოლოგიის მიღწევის დემონსტრირება და გამოყენება სამკურნალო-პრევენციული ვეტერინარული ბიოპრეპარატის გამოყენების შესახებ. ბაქტერიოფაგები ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული სალმონელას ინფექციების წინააღმდეგ ფრინველში"

ჩვენი პროექტის მიზანი იყო ეკოლოგიურად სუფთა და ეფექტური ვეტერინარული,

ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული მიკრობების პრევენციული მკურნალობის ტექნოლოგია მისი შემდგომი პრაქტიკული გამოყენებისთვის. ჩვენ შევქმენით პროექტის განმახორციელებელი გუნდი (PIT)

პროექტის განმახორციელებელი გუნდი: გრიგორი (გია) აბრამია - პროექტის დირექტორი, გარემოსდამცველი; ალექსანდრე გოლიჯაშვილი - პროექტის მენეჯერი; პროფესორი მერაბ ნათაძე - სამეცნიერო ჯგუფის ხელმძღვანელი, მიკრობიოლოგი, საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი, ვეტერინარი;

პროფ. სერგო რიგვავა - გ. ელიავას სახელობის ბაქტერიოფაგების, მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ინსტიტუტი, მიკრობიოლოგი, ვეტერინარი; ნანა ჯაფარაშვილი- მიკრობიოლოგი; ნონა მახათაძე- მიკრობიოლოგი

გია კაკაბაძე- ოპერატორები

რკინის მამალიპატარძლეულიდან ჩვენი გუნდის თილისმა	პატარძლეულის მეფრინველეობის ფერმა	პატარძლეულის ფერმამარცხნიდან მარჯვნივ: დოქტორი რიგვავა, ბატონი მამუკიშვილი და ქალბატონი პატარკაციშვილი (ადგილობრივი ვეტერინარი) ბატონი ტოკლიკიშვილი (უფროსი ვეტერინარი), დოქტორი მერაბ ნათიძე	კრწანისის მეფრინველეობის ფაბრიკა მარცხნიდანt:ნ. ჯაფარაშვილი, დოქტორი რიგვავა, ადგილობრივე ვეტერინარები, . ბრამია

პროექტის განმახორციელებელმა ჯგუფმა-მა შეასრულა შემდეგი ამოცანები:

- გამოვლინდა დაავადების დინამიკა სხვა და სხვა წლებში, დაავადების ტიპები, შესაძლო წყაროები

მათი გავრცელება სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფში;

- განიხილა გაწეული პრევენციულ-სამკურნალო ღონისძიებები და გამოავლინა მიზეზები

შემოდგომისთვის;

- გამოვლენილი წყლის სანიტარიული ჰიგიენური მაჩვენებლები;

- გამოვლენილი საკვების სანიტარიული ჰიგიენური მაჩვენებლები;

-- საქართველოს ვეტერინარული უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭოსა და საქართველოს სახელმწიფო ვეტერინარულ დეპარტამენტში დამტკიცებული დროებითი ინსტრუქცია მეფრინველეობაში ინტერსტიბაქტერიოფაგური პრეპარატის გამოყენების შესახებ;

- ჩაატარა სემინარი და კონფერენცია დაინტერესებული მხარეებისთვის: მეფრინველეობის ფერმერები, სასოფლო-სამეურნეო კომპანიები, კვლევითი ინსტიტუტები, საერთაშორისო დონორები. დამატებითი ინფორმაცია ხელმისაწვდომია მოთხოვნის შემთხვევაში.